พญ.กอบกาญจน์ ไพบูลย์ศิลป

บทความลงในนิตยสารกายใจรายสัปดาห์ นสพ.กรุงเทพธุรกิจ
 

มนุษย์เราเกิดมาโดยมีผัสสะ 12 อย่างติดตัวมา ซึ่งจะค่อยๆ พัฒนาและเติบโตขึ้นตามวัยและการเลี้ยงดูที่เหมาะสม ขอแต่เพียงพ่อแม่ ครู หรือผู้ดูแลลงมือทำอย่างเป็นประจำย่อมมีส่วนช่วยให้เด็กเติบโตขึ้นได้อย่างสมบูรณ์ทั้งกายและใจ ผัสสะทั้ง 12 นี้ ได้แก่

 

แท้จริงแล้วการเข้าใจ Sense แต่ละผัสสะนั้นต้องอาศัยประสบการณ์อย่างมาก และเพียงบทความสั้นๆ เพียงบทเดียวคงยากจะกล่าวได้หมด อีกทั้งเป็นเรื่องที่ดูใหม่สำหรับคนไทย อย่างไรก็ตาม หากเราแบ่งผัสสะทั้ง 12 ออกเป็น 3 กลุ่มตามลำดับการพัฒนาในแต่ละช่วงอายุ

 

เริ่มจากผัสสะระดับต่ำ (Lower senses) ที่มีติดตัวมาตั้งแต่อ้อนแต่ออก 0-7 ปี จะเป็นกลุ่มที่รับรู้เกี่ยวกับร่างกายของตัวเด็กเอง เช่น นุ่มหรือสาก, อิ่มหรือหิว, มือซ้ายอยู่เหนือศีรษะหรือไพล่หลัง ไปจนถึงการทรงตัวไม่ให้ล้ม ขอบเขตของผัสสะเหล่านี้อยู่แค่การรับรู้ในตัวของเด็กคนหนึ่งเท่านั้น หากมีความระลึกรู้ถึงการเคลื่อนไหวร่างกายได้ดี ก็จะเป็นบาตรฐานของการฝึก “กายานุปัสสนาสติปัฏฐาน” นั่นเอง

 

เมื่อเด็กย่างเข้าสู่วัยประถม หรือช่วงอายุ 7-14 ปี เด็กจะเริ่มฉลาดเรียนรู้มากขึ้น เริ่มสังเกตไปที่ความสัมพันธ์รอบตัว ช่างคิดช่างสงสัย เมื่อได้กลิ่นขนมก็น้ำลายสอ, เมื่อชิมน้ำมะนาวก็เบ้หน้า, เห็นเครื่องบินก็ตื่นเต้นถามว่าทำไม? เริ่มรับรู้ถึงความรู้สึกที่บอกได้ว่าของนั้นอุ่น หรือเย็น เป็นที่ชอบใจหรือไม่ชอบใจ เริ่มบ่นกับอากาศร้อน เราเรียกว่าเริ่มมีพัฒนาการของการรับรู้ผัสสะระดับกลาง (Middle senses) การถูกกระทบทางอายตนะ กลิ่น, รส, การมองเห็น ฯลฯ ทำให้เด็กเริ่มรับรู้ถึงความพึงพอใจหรือความทรมานอย่างตรงไปตรงมา ย่อมเป็นบาตรฐานที่ดีในการฝึก “เวทนานุปัสนาสติปัฏฐาน” ในอนาคต

 

จนเมื่อขึ้นชั้นมัธยมศึกษาตอนอายุ 14-21 ปี เด็กจะมีความสามารถในการคิดเชิงปรัชญามากยิ่งขึ้น การรับฟังของเขาจะมีความลุ่มลึกมากกว่าเสียงหรือสำเนียงที่ได้ยิน เขาสามารถแยกออกว่าเสียงที่ได้ยินนั้นมีความหมายเชิงภาษาหรือไม่ อีกทั้งยังมีความฉลาดในการเล่นคำหรือสามารถตีเงื่อนความที่ซ่อนอยู่ในบทกวีได้ ไม่เพียงเท่านั้น... แม้แต่ความคิดระหว่างบรรทัดที่ไม่ได้เขียนไว้ หากผัสสะระดับสูง (Higher senses) ของเขาพัฒนาได้ดีพอ เขาจะเริ่มเล็งเห็นถึงเจตนาเบื้องลึกที่ผู้เขียนบทกวีพยายามสื่อกับผู้อ่านอย่างเขา หากเป็นไปอย่างขั้นสุด เขาสามารถระบุตัวตนของผู้เขียนนิยายคนเดียวกันได้ผ่านการคาดเดาสไตล์การเขียนเพียงบทแรกก็เป็นได้ ทั้งหมดเป็นความสามารถที่มีเฉพาะในมนุษย์เท่านั้น คงเป็นการกล่าวที่ไม่เกินไปนักว่ามนุษย์จึงเป็นสิ่งมีชีวิตชนิดเดียวในโลกที่ร่ายบทกวีได้ และเหนืออื่นใด การรู้ได้ถึงกระแสความคิดเป็นบาตรฐานที่สำคัญต่อการฝึก “จิตตานุปัสสนาสติปัฏฐาน” ต่อไป

 

เรื่องทั้งหมดแม้จะยาก แต่ก็ไม่เกินที่จะเรียนรู้

หมออ้อมจึงช่วยย่อยเรื่อง 12 Senses เหล่านี้ให้ง่ายขึ้น เป็น Series ทาง Youtube channel
ให้ติดตามได้ที่นี่ค่ะ

Teaster
อีกหนึ่งบทบาทของ พญ.กอบกาญจน์ ไพบูลย์ศิลป หรือ หมออ้อม แพทย์นักธรรมชาติบำบัด ร่วมกันสร้างสังคมที่ดีได้ด้วยครอบครัวที่่ดี กับ 12 Senses เครื่องมือที่หมออ้อมจะนำมาใช้สร้างตัวตนและพัฒนาความสัมพันธ์ในครอบครัว ติดตามความเคลื่อนไหว ข่าวสาร ข้อมูล เกี่ยวกับ พญ.กอบกาญจน์ ไพบูลย์ศิลป หรือ หมออ้อม ได้ที่ Facebook Page : Dr.Aom Family Mentor Line@ : @dr.aom ...More
แนะนำหมออ้อม พญ.กอบกาญจน์ ไพบูลย์ศิลป์ 12 Senses Family Mentor
ทำความรู้จักกับ Family Mentor พญ.กอบกาญจน์ ไพบูลย์ศิลป (หมออ้อม) วิทยากรประจำรายการ อีกหนึ่งบทบาทของ พญ.กอบกาญจน์ ไพบูลย์ศิลป หรือ หมออ้อม แพทย์นักธรรมชาติบำบัด ร่วมกันสร้างสังคมที่ดีได้ด้วยครอบครัวที่่ดี กับ 12 Senses เครื่องมือที่หมออ้อมจะนำมาใช้สร้างตัวตนและพัฒนาความสัมพันธ์ในครอบครัว ติดตามความเคลื่อนไหว ข่าวสาร ข้อมูล เกี่ยวกับ พญ.กอบกาญจน์ ไพบูลย์ศิลป หรือ หมออ้อม ได้ที่ Facebook Page : Dr.Aom Family Mentor Line@ : @dr.aom ...More
Senses of Touch & Sense of I
มาทำความเข้าใจกับ Senses ต่างๆกันค่ะ โดยเริ่มจาก Senses พื้นฐานที่สำคัญ นั่นคือ " Senses of Touch & Sense of I " พร้อม Tips นวดน่องแก้ปวดท้อง ติดตามความเคลื่อนไหว ข่าวสาร ข้อมูล เกี่ยวกับ พญ.กอบกาญจน์ ไพบูลย์ศิลป หรือ หมออ้อม ได้ที่ Facebook Page : Dr.Aom Family Mentor Line@ : @dr.aom ...More
Senses of Life & Sense of Thought
หากเราอยากมี Senses of Life เพื่อให้มีพลังชีวิตที่ดี ต้องเริ่มจากการฝึกจังหวะชีวิตตัวเอง ให้สม่ำเสมอ มีช่วงเร่ง และผ่อนคลาย เมื่อไหร่ที่ร่างกายผ่อนคลาย สงบ จะส่งผลให้พลังชีวิต ของคนคนนั้นดี ส่งเสริมความคิดเราให้แจ่มกระจ่าง คิดดี คิดสร้างสรรค์ เหมือนเด็กที่กินอิ่มนอนหลับมีพลังพร้อม เรียนรู้บทเรียนในวันรุ่งขึ้น ...More
Senses of Movement, Speech, Balance, Hearing
พัฒนาการต่างๆ เกิดจากการเรียนรู้ผ่านประสบการณ์ต่างๆตั้งแต่เล็ก พัฒนาทางภาษา(Language) และคำพูด (Sense of Speech) กับ ผัสสะการเคลื่อนไหว (Sense of Movement) มีความสัมพันธ์กัน ...More
Total 5 Record : 1 Page : 1